Skip to main content

Featured

कनकादित्य सूर्य मंदिर कशेळी

मित्रांनो, दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये कोकणच्या निरागस आणि दिव्यभूमीला स्पर्श करण्याचा योग आला. आदित्य म्हणजे सूर्य. तसे सूर्य मंदिर भारताबाहेरही आढळतात. त्यापैकी भारतात ओडिशा राज्यातील कोर्णाकचे सूर्यमंदिर तर जगप्रसिद्ध आहेच. त्याचबरोबर सौराष्ट्रात (गुजरात) वेरावळ बंदराजवळ प्रभासपट्टण येथे फार प्राचीन सूर्यमंदिर आहे. १२९३ मध्ये अल्लाउद्दीन खिलजी सौराष्ट्रावर चाल करून आला. त्या वेळी प्रभासपट्टणच्या सूर्यमंदिरात वेगवेगळ्या आसनांवर बसलेल्या बारा सूर्यमूर्ती होत्या जे बारा महिन्याचे प्रतिक होते. हल्ल्याची आगाऊ बातमी मिळाल्यामुळे तेथील पुजाऱ्याने दक्षिणेकडे जाणाऱ्या वेरावळच्या एका व्यापाऱ्याच्या गलबतावर त्यातील काही मूर्ती चढवल्या व तो व्यापारी त्या मूर्ती घेऊन दक्षिणेकडे निघाला. फक्त येथील परिस्थिती शांत झाल्यावर तू त्या मूर्ती परत आन अशी सूचना पुजारीने त्या व्यापाऱ्याला सांगितले. ते गलबत कशेळी गावाच्या समुद्रकिनाऱ्यापाशी आले असता अडकले, पुढे जाईना भरपूर प्रयत्न केले पण जहाज काय जागचे हलेना शेवटी त्या व्यापाऱ्याच्या मनात आले की, कदाचित देवाची येथेच राहण्याची इच्छा आहे. म्हणून त्याने एक मूर्...

महादजींनी दिले वॉरेन हेस्टिंगला "कॅरेक्टर सर्टिफिकेट" ?


आज कॅरेक्टर सर्टिफिकेट सर्वश्रुत आहे. बऱ्याचदा नोकरीच्या संदर्भात याची गरज पडते. पण कधीकाळी याच सर्टिफिकेटची गरज प्रत्यक्ष एका इंग्रज गव्हर्नर जनरल ला पडावी म्हणजे आश्चर्य.!

होय पहिल्या इंग्रज मराठा युद्धात (१७७४-१७८३) इंग्रजांनी हार खाल्ली. मारच खाल्ला म्हणा! मराठ्यांचा विजय झाला! 

धूळ'धाण उडालेल्या या युद्धात इंग्रजांना विलक्षण खर्च आला. इंग्रजांना युद्धाचा काहीच लाभ झाला नाही. मग उद्या विलायतेत परत गेल्यावर कंपनीचे डायरेक्टर आपल्याला जाब विचारतील, "सांगा काय म्हणून युद्ध ओढवून घेतले आणि काय लाभ झाला..???"

या चिंतेने गव्हर्नर जनरल वॉरन हेस्टींग हा अस्वस्थ झाला होता. स्वतःच्या बचावासाठी त्याने काय करावे बरे...? कोणती पूर्वतयारी करावी...?

तर त्याने ठरवले की आपण कंपनीच्या डायरेक्टर्स समोर आपल्या चांगले पणाचे कॅरेक्टर सर्टिफिकेट प्रस्तुत करावे!!!

नाही का गंमत.!

त्यासाठी या गव्हर्नर जनरल ने महादजी शिंदे यांना फार विनंती केली, की कृपा करून मला एक कॅरेक्टर सर्टिफिकेट द्या..!!!

"मी भला माणूस आहे आणि भांडण पेशव्यांनी उकरून काढले म्हणून मला लढने भाग पडले!"

यावेळी अखिल हिंदुस्थानाचे राजकीय आणि सामरिक नेतृत्व महायोद्धा महादजी शिंदे यांच्याकडे होते. शिंदे यांनी वॉरन हेस्टींग ची विनंती धुडकावून लावली.! प्रस्तुत माहिती आपल्याला शिंद्यांच्या दरबारातील इंग्रज रेसिडेंट चा मुन्शी खैरुद्दिन यांनी लिहिलेल्या इब्रतनामा या ग्रंथात आणि पुना रेसिडेन्सी रेकॉर्ड मध्ये मिळते.

असो,

एका इंग्रज गव्हर्नर जनरल ने महादजी शिंदे यांना माझ्या भलेपणाचे सर्टिफिकेट द्या म्हणून विनंती करावी हा इतिहासातील मोठाच राजकीय विनोद.!

छत्रपती शिवशंभु नंतर बाजीराव आणि पश्चात महादजी शिंदे याच इतिहास पुरुषांमध्ये इतिहासाची आश्चर्ये आणि शत्रूंशी विनोद करण्याचे सामर्थ्य होते.!!!


म्हणूनच इतिहास वारंवार खानाचा फाटलेला कोथळा, शास्ताची छाटलेली तीन बोटे, सुरतेची धुरवळ!!!


लक्षावधी सैन्याचा अधिपती औरंगजेब याच्याशी दोन हात आणि भर दरबारात त्याला उतरवा लागलेला मोगल साम्राज्याचा कीमोश!!!


निजामाची धुळदान आणि मोगलांचे स्मशान !!!

आधुनिक युद्धतंत्र आणि शस्त्राचा उतरवलेला माज आणि कॅरेक्टर सर्टिफिकेट चा मान.!!!

हे आम्हास जरी वारंवार सांगत असला तरी आमचे आश्चर्य अभिमान आणि आत्मविश्वास तसाच वाढीस जातो..!

हिंदुस्थानाच्या दिलेरजंगी महायोद्ध्यांना शतशः प्रणाम...!!!

-प्रा रवि आत्माराम बाविस्कर

।।फक्तइतिहास।।

#mahadajiscindhiya, #faktitihas, #warrenhastings

Comments

Followers चला माझ्यासोबत इतिहासाच्या वाटेवर..

Popular Posts